شيخ ذبيح الله محلاتى
62
رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شيعه ( فارسي )
حرف الميم ماه تابان خانم دختر فتحعلى شاه مادرش نوشافرين خانم دختر بدر خان برادر على مراد خان زند لقب او قمر السلطنه فتحعلى شاه او را به شرط زنى بحاج ميرزا حسين خان مشير الدوله كه سپهسالار و صدر اعظم ايران بود دادند در نويسندگى و دانشمندى هنرى بكمال داشت . زنى هنرمند شد * ز جمله مردان فزون بمردي و مردمى * كرام را رهنمون علاوه بر مبلغى معارف و فضائل در السنه فرانسه و تركى عثمانى متكلمى قابل بود دومرتبه به زيارت مدينه و مكه معظمه مشرف شدند و پنجاه هزار تومان از املاك خود را كه در حوالى طهران است وقف ائمه اطهار نموده و در حضرت رضا عليه السّلام مسجد زنانه را بتمامه با آينه مزين و منور ساخته و در دار الخلافه ناصرى تكيه براى ذكر مصيبت خامس آل عبا جناب سيد الشهداء عليه السلام پرداخته و خانه جنب تكيه را موقوفه آن قرار داده و ( علىآباد ) كه از محال غار است و ( كيقباد ) و ( نصرآباد ) از توابع او است و شش دنك ( نعمتآباد ) كه از توابع دار الخلافه است و شش دنك ( وشطه ) كه از محال ( طالقان ) است نصف محصول اين دهات به جهت روشنائى اماكن مشرفه است و نصف ديگر مستمرى طلابى كه در نجف اشرف و كربلاى معلى تحصيل مىكنند و در زنان كمتر كسى شعر را چون او خوشمضمون و روان مىگفت و از جمله نتايج افكار او اشعار ذيل است : چه بودى گر ز راه مهر بر من ديده بگشودى * از اغيارم نهان بر ديدهء جانم عيان بودى بهرجا هست بيمار از خدا خواهد شفاى خود * مريض عشق تو هرگز نيارد نام به بودى